Stichting Oktober 44
  • Oktober 44

    Een aanslag van een verzetgroep bleek voor de bezetter aanleiding tot een vreselijke
    vergeldingsactie...

    Ongeveer 110 huizen werden in brand gestoken...

  • Oktober 44

    Putten was in oktober 1944 het toneel van de ergste wraakactie die Duitsers in de Tweede Wereldoorlog in Nederland hebben begaan.

    Vrouwen gingen de hongerwinter in zonder man.

  • Oktober 44

    Een echte, georganiseerde illegaliteit was er niet in Putten in de eerste jaren van de oorlog.

    Pas in 1944 kwamen enkele groepen tot stand.

Op deze pagina vind u boeken die geschreven zijn over de razzia of daar raakvlakken mee hebben.

 

Van Naam tot Nummer
In 1948 verscheen ‘OPDAT HET NAGESLACHT HET WETE, gedenkboek voor de mannen die op 2 October 1944 uit ons dorp werden weggevoerd’, geschreven door Tj. Wouters. Een bijzonder en bijna foutloos boek. Opgesteld met de kennis van toen. In de afgelopen 70 jaar is er nieuwe informatie te voorschijn gekomen. Bijvoorbeeld over datum en plaats van overlijden en waar slachtoffers van de razzia van Putten werden begraven. Ook bleek het mogelijk om te reconstrueren wie wanneer in welk kamp was geweest. Daarnaast besteedde Tj. Wouters weinig aandacht aan de mannen die werden vrijgelaten uit Kamp Amersfoort. Wie waren zij en waarom mochten zij gaan? Daarom dit nieuwe boek. Het bevat ook persoonlijke verhalen, die niet eerder in druk zijn verschenen. Het is rijk geïllustreerd met foto’s en inzichtelijke kaarten en plattegronden van de kampen. Dit alles, samen met de fraaie vormgeving, maakt ‘Van naam tot nummer’ tot een waardig naslagwerk over een unieke gebeurtenis in de Nederlandse oorlogsgeschiedenis. De gebeurtenissen van 1 en 2 oktober 1944 staan nog altijd gegrift in het geheugen van Puttenaren, Nijkerkers en inwoners van andere plaatsen in Nederland van wie geliefden werden getroffen door de razzia. Moge dit boek er toe bijdragen, dat hun lijden en verdriet nooit zal worden vergeten.

ISBN/EAN     9789491536236
Publicatiedatum:     20141002
Aantal pagina's:     512
Redacteur/samensteller:     Eddy van der Noord
Bindwijze:     Hardback
Uitgever:     Louise, Uitgeverij
Auteur:     Pieter Dekker en Gert van Dompseler
Prijs € 25 bestellen via E-mail

 

Dossier NN
Don Bamberg heeft de verschrikkingen overleefd van kampen als Buchenwald, Natzweiler, Dachau, Neuengamme, Gross Rosen enz. Ook heeft hij een dodentransport overleefd van 4 dagen en 4 nachten in een open kolenwagon. Bamberg ontmoete in Aurich-Engerhafe Cor van Drie. Van Drie behoorde tot de groep van 600 mannen uit Putten, die bij de razzia uit Putten zijn weggevoerd. Hij heeft een aantal weken met Don Bamberg samengewerkt in het kamp Engerhafe, een buitenkamp van Neuengamme, alwaar Cor van Drie aan dysenterie is overleden.
auteur:     Bamberg, Don
Bindwijze:     Gebonden
Taal:     Nederlands
Aantal pagina's:     320
Uitgever:     Gert van Dompseler & Pieter Dekker
Publicatiedatum:     2010-10-02
Afmetingen:     379 x 264 x 28 Prijs € 22,50

 

Putten 1940-1945 Kroniek

BDU  B.V. / Barneveld
1990 (in oplage van 2000 expl.)
Gebonden hardcover
auteur Klaas Friso
160 pagina's
afm. 21 x 21,5 cm.
met historische zwart-witfoto's en facsimile's van documenten

 

 

 

Voetlicht
 'Voetlicht' staat in het teken van de nasleep van de razzia uit Putten, ook voor de volgende generaties: ,Onmacht en pijn worden doorgegeven. Ze zijn als de kringen in een vijver waar een steen in geworpen wordt. Ze breiden zich steeds verder uit' aldus Morren. Als Marilène van haar vader te horen krijgt dat hij een terminale ziekte heeft beseft ze dat ze behalve haar vader, straks ook haar hoop op vaderliefde zal moeten begraven. Het verlangen naar die liefde heeft haar in het verleden op doodlopende wegen gebracht.
De laatste weken van zijn leven brengt haar vader door in Marilène's huis en gaandeweg ontdekt ze welke last hij met zich meedraagt. Pijn en onmacht vullen de ziekenkamer en zorgen ervoor dat vader en dochter elkaar niet kunnen bereiken.

Als spreken onmogelijk is geworden, ondervindt Marilène dat ook daden kunnen helen.
Auteur/artiest: Liesbeth Morren
Uitgever: Plateau
Verschijningsdatum: September 2014

 

 

Nederlanders in Neuengamme    
De ervaringen van ruim 5500 Nederlanders in een Duits concentratiekamp 1940-1945.   

Auteur: Judith Schuyf
464 pagina's
Uitgever: Aprilis
Jaar van uitgave: oktober 2007
ISBN: 9789059940512

 

 

 

 

De ramp in de Lübecker Bocht
Auteur:  S.P. Geertsema

Jaar van uitgave: 2011
Boek over de schepen Cap Arcona en Thielbek die in mei 1945 werden getorpedeerd door Britse piloten. Duizenden mensen, gevangenen uit het concentratiekamp Neuengamme, kwamen hierbij om het leven. waaronder een aantal weggevoerde mannen van de razzia uit Putten.

 

 

 

'Putten en Nijkerk onder vuur'
Willy klok:
De Tweede Wereldoorlog heeft in de omgeving Putten en Nijkerk zijn sporen nagelaten. De meest bekende feiten zijn de razzia en de boerderijbranden. Veel mannen zijn op transport gezet en nooit meer terug gekomen.
Willy Klok van Dasselaar heeft persoonlijke verhalen achter de gebeurtenissen uitgezocht en opgeschreven. Verhalen van mensen die de situaties meemaakten, of die de gevolgen ervan ondervonden. In haar boek 'Putten en Nijkerk onder vuur' zijn onder meer de kampervaringen van Wouter Rozendaal te lezen en fragmenten uit het dagboek van Jannes Priem. 
Prijs €10

Dit boek kunt u bestellen via E-mail

 

De laatste winter 
Femke Roobol:
384 pagina's
Luitingh-Sijthoff B.V., Uitgeverij
maart 2013
De zoektocht van een jonge vrouw naar haar verdwenen broer Winter 1944. De Amsterdamse Anna Verbeek vecht met haar moeder en jongere zusje tegen de honger. Er is haast geen voedsel en brandstof meer in de stad. Bovendien maakt ze zich grote zorgen om haar jongere broer Maarten, die bij de razzia in Putten is opgepakt en weggevoerd in een trein. Ook na de bevrijding ontbreekt elk bericht. Maar dan komt Anna op het spoor van een jongen die het concentratiekamp Neuengamme heeft overleefd en sprekend op haar broer lijkt... Wat is er met Maarten gebeurd?

 

 

Putten, ein Dorf wie kein anderes
Else Flim:
Samenvatting van het boek 'niet zomaar een dorp' geschreven in het Duits. Dit boek wordt uitgedeeld aan Duitse kinderen door de Stichting Oktober 44 in oa Neuengamme, Ladelund en Wedel.
De vertaling is gedaan door Andrea Kluitmann. (2013)

 

 

 

 

 

Putten Niet zomaar een dorp
De jeugdroman Niet zomaar een dorp (2000) wordt jaarlijks op 2 oktober door de Stichting Oktober 44 uitgereikt aan alle basisschoolleerlingen van groep 8 in de gemeente Putten. De tweede druk Putten Niet zomaar een dorp (2012) is naar nieuwe inzichten aangepast. Ook is het boek uitgebreid met hoofdstukken waarin de opa een bezoek brengt aan het voormalige Kamp Neuengamme, dat nu een monument is, en het dorp Ladelund. (2012, Stichting Oktober 44)

 

 

 

 

Op een dag in oktober
Else Flim:
Op een dag in oktober is een roman voor drie generaties. Het verhaal beslaat een periode van 60 jaar. Het beschrijft op spannende wijze in een raamvertelling via de grootvader van een familie, die tijdens de vergeldingsactie tegen de burgerbevolking van één dorp in 1944 12 jaar was, de razzia van Putten tegen de achtergrond van de algehele oorlogssituatie, het laatste oorlogsjaar en de komst van de bevrijders, de gevolgen van de vergeldingsactie, de emotionele verwerking tot in de derde generatie en de verzoening met Duitsland. In het actuele einde van het boek wordt de waarde van het doorgeven van de geschiedenis aan huidige generaties duidelijk.
(2001, Uitgeverij The House Of Books)

 

 

Niet zomaar een dorp
Else Flim:
Vanaf Maartens twaalfde verjaardag zegt zijn opa steeds datzelfde zinnetje tegen hem: 'Toen ik zo oud was als jij, toen gebeurde het hier.' Maarten weet wat zijn opa bedoelt. In de Tweede Wereldoorlog werden op 1 oktober 1944 in het Veluwse dorp Putten 661 mannen gevangengenomen en de volgende dag met een goederentrein weggevoerd. Vaders, zonen, broers, schoonzoons, zwagers, ooms, neven, vrienden, evacués, onderduikers, voedselzoekers. In Duitsland kwamen ze in verschillende concentratiekampen terecht. Na de bevrijding werd hoopvol naar hun terugkomst uitgekeken. Het verdriet was groot toen bleek dat maar 49 mannen de kampen hadden overleefd. Ook de vader en broer van Maartens opa keerden niet terug. Maarten is opgegroeid met verhalen over de razzia van Putten. Op school wordt er ook over verteld. In zijn klas komt een nieuw meisje, de Amsterdamse Jessica. Door Maartens kapotte fiets en een broedende eend in opa's tuin leert Jessica de opa van Maarten kennen. Op een dag vertelt opa haar wat hij meemaakte toen hij zélf twaalf jaar was. Dit boek gaat over oorlog en vrede, aandacht en liefde voor mensen en dieren, vriendschap en vrolijkheid, en het leren begrijpen dat toen en nu bij elkaar horen. (2000, stichting oktober 44)

 

 

 

De helft nadert of is allang voorbij
Else Flim:
Een echtpaar ontvlucht de oorlogsherdenking in hun dorp. Als het vakantiepark waarin zij verblijven van de buitenwereld wordt afgesloten en de gasten genoodzaakt worden elkaar te verdragen, ontstaan problemen die te maken hebben met het verleden en de emotionele verwerking van een oorlogstrauma. In dit geval gaat het om de razzia van Putten, waarbij op 1 en 2 oktober 1944, als vergeldingsactie na een mislukte verzetsdaad, 661 mannen in het Veluwse dorp Putten door de Duitsers werden gevangengenomen. Slechts 44 van hen overleefden de concentratiekampen. De psychische gevolgen van een plotseling drama en de mogelijkheden tot verwerking of verzoening vormen een belangrijk thema in deze roman. Tevens worden vragen opgeroepen over de grenzen van vrijheid, geestelijke gevangenschap, de noodzaak van herdenken en over ieders individuele bijdrage aan het bewaken en bewaren van vrede.
(1994, Uitgeverij Manteau/Meulenhoff)

 

 

Putten: De Razzia en de Herinnering
Madelon de Keizer: (1998)
Enkele uren nadat het verzet op de rijksweg Nijkerk-Putten een aanslag op een auto met Duitse militairen had gepleegd, legde op zondagochtend 1 oktober 1944 een regiment Wehrmacht-soldaten een ondoordringbaar kordon om Putten. Vanuit de wijde omgeving werden mannen, vrouwen en kinderen opgejaagd naar de dorpskern. Op maandag 2 oktober werden 660 mannen weggevoerd naar Duitse concentratiekampen als represaillemaatregel voor de onopgehelderde aanslag. Diezelfde avond gingen ruim honderd Puttense woningen in vlammen op. Na de bevrijding bleek nog geen tien procent van de mannen de ontberingen in Duitsland te hebben overleefd. In dit boek nodigt Madelon de Keizer de lezer uit te luisteren naar de stemmen die na de oorlog ieder op hun manier het verhaal van 'Putten' hebben verteld, te beginnen met het relaas van de dorpelingen zelf. De Keizer beschrijft hoe de herinnering aan het drama is beïnvloed door zijn nasleep - de berechting van de schuldigen, de herdenking, de verzetsdiscussie, het geestelijk en materieel herstelwerk. Ook schetst ze op basis van veelal nooit eerder ingezien materiaal een indringend beeld van de hel van de Duitse concentratiekampen in de laatste fase van de oorlog. 

 

 

Putten op de Veluwe. Het spoor terug naar de tragedie van 1944


Auteurs    Koos Groen, Willem G. van Maanen
Uitgever    Walburg Pers, 1977
ISBN    9060111141, 9789060111147
71 pagina's

 

 

 

 

Een jeugd in Putten 1942-1946

E.I.E. Hellendoorn:
Een verhaal over Putten, waarin de jaren 1942-1946 worden beschreven.
1991
69 pagina's

 

 

 

 

Stille Finale
Henk Vaasen:
Kun je van 'geluk' spreken als je samen met je tweelingbroer als enigen van de Joodse gemeen-schap uit Elburg het concentratiekamp hebt overleefd? Of als je van de 660 mannen die zijn weg-gevoerd uit Putten, hoort bij de enkele tientallen die zijn teruggekeerd? In Stille finale heb ik duidelijk willen maken dat bij hen die de kampen overleefden, het lijden niet ophield bij hun bevrijding. Voor de toeschouwer duurt een oorlog van het begin tot het ein-de… Voor het slachtoffer duurt het z'n hele verdere leven. En dan nog is het niet voorbij…

verschenen in November 2006 recentie

 

 

 

Op woensdag 1 maart 2006 verscheen de nieuwe tweetalige dichtbundel: Neuengamme "Ik kwam terug"
van  Ina Stabergh  info

 

 

 

 

 

Putten uit het verleden.
Roel Kleine:
Putten uit het verleden, Zestig jaar na de razzia van 1944 is een uitgave van dagblad de Stentor / Veluws Dagblad ter gelegenheid van de 60-jarige herdenking van de razzia van Putten.

 

 

 

 

 


Het volmaakte kind

Marijke Spoor:
Het volmaakte kind is zowel het verhaal van een noodlottige liefde als een unieke autobiografische roman over een van de donkerste perioden uit de Nederlanse geschiedenis gezien door de ogen van een kind. Op intense en aangrijpende wijze beschrijft Marijke Spoor het leven van Sofie Valentijn, voor welke het drama in Putten altijd bleef bestaan.

 

 

 

 


Een meisje uit Oradour

Op 11 juni 1944, vroeg in de morgen, wordt een jong meisje met een pan in haar armen tussen de overblijfselen van haar verwoeste huis in het franse dorpje Oradour gevonden; de nazi's hadden de vorige dag het hele dorp vernietigd en de 642 bewoners vermoord. Het meisje wordt meegenomen naar een klooster, waar ze de bijnaam Christine uit Oradour krijgt. Ze groeit op in de veronderstelling dat haar ouders door de griep zijn omgekomen. Twintig jaar later, na een serie onbegrijpelijke dromen en flashbacks, ontdekt Christine eindelijk de schokkende waarheid.

 

 

 

 

 

Swienters op de heerd, soemers in 't bakhuus
Dit boek staat vol met interessante verhalen over bijzondere gebouwen en opmerkelijke mensen uit het Veluwse dorp zelf en het mooie buitengebied. Natuurlijk komt de razzia van Putten geregeld in dit boek voor, maar ook over bekende Puttenaren, scholen, gezinnen, politici en oude boerderijen is veel te lezen.


prijs €19,95, uitgave BDU - regioreeks, deel 1 van 'Putten, tussen heden en verleden',
auteur: Peter den Dikken en fotograaf Henk Hutten.

 

 

 

Zondags in de kaark, swoensdags op de maarkt
In deel 2 van 'Putten, tussen heden en verleden' laten schrijver Peter den Dikken en fotograaf Henk Hutten bijzondere verhalen uit het heden en verleden van Putten in woord en beeld zien. Het boek 'Zondags in de kaark, swoensdags op de maarkt' staat vol met interessante verhalen over opmerkelijke mensen en gebeurtenissen uit het Veluwse dorp zelf en het mooie buitengebied. Veel verhalen in dit boek hebben een link met de kerk of de markt. Daarnaast komt de razzia van Putten geregeld in het boek voor, maar ook over bekende en onbekende Puttenaren is veel te lezen. De hoofdstukken 'School Bij de Bron', 'Stroud', 'Oogstfeest' en 'Koninginnedag' zullen bij vele Puttenaren eigen herinneringen oproepen. De verhalen over schrijver Martin Ros en de christelijke bibliotheek Huinen completeren het geheel.

Prijs 19,95 - BDU-regioreeks - deel 2 van 'Putten, tussen heden en verleden'
auteur: Peter den Dikken - fotograaf: Henk Hutten.

 

 

Opdat het nageslacht het wete.
Gedenkboek voor de mannen die op 2 oktober 1944 uit ons dorp werden weggevoerd eerste uitgave in 1948, herdruk in 1979 dit boek is verkrijgbaar op het Gemeentehuis in Putten bij de kassier
prijs €12,50

 

 

 

 

 

Gloepend benauwd
Elise van de Weitgraven:
Tijdens een wraakactie in de Tweede Wereldoorlog staan twee broers, Gijs en Willem, op het Marktplein om weggevoerd te worden, maar het lot beslist op het laatste moment voor één van hen anders. Terwijl een zeer groot deel van de mannelijke bevolking naar Kamp Amersfoort wordt gebracht, blijft Gijs ontdaan van familie - waaronder zijn liefhebbende broer - en vrienden achter.

Deze roman beschrijft hoe groot de invloed van de razzia op Gijs is en op welke wijze dit doorwerkt in de volgende generatie. Tevens laat de roman zien hoe intens verdriet en enorme twijfel over de juistheid van eigen daden iemands leven kunnen bepalen.

 

 

 

De kinderen van Putten
Marleen van Westing:
De razzia van Putten is talloze malen beschreven, maar bijna altijd door de ogen van buitenstaanders. Marleen van Westing laat 'de kinderen van Putten' zelf aan het woord, bij wie de gebeurtenissen levenslang sporen hebben achtergelaten.
De nabestaanden geven ook hun visie op de landelijke discussies over het drama. Daarbij komen de mythen rondom de mislukte verzetsaanslag aan bod, evenals het lot van de mannen in de kampen, de schuldvraag en de naoorlogse verwerking in het dorp. Het beeld dat hieruit ontstaat, is een waardevolle aanvulling op ' en soms een weerlegging van ' de heersende ideeën en beeldvorming in de literatuur. Recentie

 

 

 

 

EN GOD ZAL ALLE TRANEN DROGEN. DE RAZZIA VAN PUTTEN EN HAAR GEVOLGEN
Dieter Mùller:
ISBN: 9789059117778
Prijs: €18.95
Dieter Alpheo Müller, die als klein kind in Ladelund de gevangenen dagelijks ’s morgens naar hun werk zag lopen en ’s avonds uitgeput weer terug zag keren, heeft deze geschiedenis gereconstrueerd en in de vorm van een documenterende roman naverteld. Literatuur laat zich hier begrijpen als verzetsmiddel tegen het vergeten. De geschiedenis van Putten is in Nederland wel bekend, maar dat een Duitse auteur hierover schrijft, mag toch op zijn minst bijzonder heten. In Duitsland verscheen de roman onder de titel Und Gott wird trocknen alle Tränen. Geschichte einer Deportation; de Nederlandse vertaling werd verzorgd door Kor Boven.

 

De weduwe van Putten
In oktober 1944 speelde zich in het Veluwse Putten een drama af. Na de beschieting door het verzet van een Duitse patrouille werden als represaille 589 mannen en jongens weggevoerd naar Duitse concentratiekampen - slechts 49 keerden terug. R. Hoogerwerf-Holleman heeft deze gebeurtenis verwerkt in een roman
Titel:     De weduwe van Putten
Auteur:     R. Hoogerwerf-Holleman
Uitgever:     De Banier
Pagina's:     162 pagina's
ISBN:     978-90-336-1368-5

 

 

 

De muren spreken
Auteur: A.Dubois
Titel: De muren spreken
Uitgever: Voorhoeve, den Haag

1946 met o.a. de tragedie van Putten oktober 1944 en vele andere verhalen, 313 pag

 

 

 

 

 

 

Auteur:Onbekend
Zeldzaam boekje waarin de tragedie in Putten beschreven word.
Jaar van uitgave: Onbekend

 

 

 

 

 

 

Nu gaat het spel beginnen
Dagboekaantekeningen T.T. Brandsma 29 september 1944 - 18 april 1945
ISBN 978 90 5263 884 3
 

 

 

 

 

Slagschaduw over een veluws dorp
Jac Overeem:
Een volksverhaal waarin verwerkt is de tragedie van Putten.
Auteur:     Jac. Overeem
Uitgever:     Koster (1990)
Pagina's:     209 pagina's
ISBN:     978-90-71420-37-5

 

 

 

De boeken zijn mogelijk verkrijgbaar bij:

Het Boekpunt
Dorpsstraat 51
3881 BB Putten
0341 - 352899
E-mail

 

Stichting Oktober 44, Midden Engweg 1, 3882 TS Putten