|
EXPOSITIE OVER RAZZIA OKTOBER 1944
Onder de titel "De oktober 1944 razzia: de eerste jaren toen en de laatste jaren nu"
zal een speciale tentoonstelling worden gehouden in het historisch museum De Tien Malen van het Puttens Historisch Genootschap. Het museum staat op het Landgoed Schovenhorst, Garderenseweg 97 te Putten.
Deze speciale expositie is te bezichtigen vanaf donderdag 29 september tot en met zaterdag 29 oktober, tijdens de openingstijden van het museum op iedere woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag van 13.30 tot 16.30 uur. Op zaterdag 1 oktober, de dag van de jaarlijkse herdenking van de razzia, is het museum open van 11.00 tot 18.00 uur. De entreekosten zijn voor volwassenen € 2,50 en voor kinderen € 1,50; leden van het PHG en bezitters van een museumjaarkaart hebben gratis toegang. Op zondag 1 oktober 1944 werd als vergelding voor een door het verzet uitgevoerde (mislukte) aanslag op een auto van de Duitse Wehrmacht, in Putten en een gedeelte van Nijkerk een razzia gehouden. Opgepakt werden niet alleen Putters en Nijkerkers maar ook veel in de dagen daarvoor aangekomen geëvacueerden uit Arnhem en omgeving en toevallige passanten. Tijdens de razzia werden 7 personen doodgeschoten.
Maandag 2 oktober werden 601 mannen per trein afgevoerd naar Kamp Amersfoort. Daar werden er 58 vrijgelaten. De anderen werden op 11 oktober op transport gesteld naar Duitsland, 13 mannen sprongen onderweg uit de trein.
Ongeveer 588 mannen kwamen aan in kamp Neuengamme bij Hamburg. Dit was een hoofdkamp van waaruit de mannen werden doorgestuurd naar werkkampen verspreid over heel Duitsland. 552 kwamen om het leven door moord en doodslag, mishandeling, uitputting, honger en ziekte.
In de Gedachtenisruimte van de Stichting Oktober 44 worden deze gebeurtenissen uitvoeriger beschreven. In de tentoonstelling in De Tien Malen wordt aan een aantal aspecten en aan later ontdekte zaken aandacht besteed.
"De eerste jaren toen" omvat ondermeer beeldmateriaal en publicaties van de verbrande huizen en de wederopbouw, van de (financiële) steun door de Oktobercommissie en de Stichting Puttens Jeugd, van de bevrijding van Putten, van het oprichten van de monumenten zoals de steen aan de kerk en de Vrouw van Putten en van het eerste grootschalige bezoek in 1950 aan Ladelund, de plaats waar 110 razziaslachtoffers begraven liggen.
In 2007 werden de archieven van de ITS, de zoekdienst van het Internationale Rode Kruis, opengesteld voor geïnteresseerden.
In Bad Arolsen liggen meer dan 50 miljoen documenten. Waaronder een groot aantal transportlijsten, overlijdensaktes, en persoonskaarten. Dit maakt het mogelijk de lotgevallen van individuele personen te reconstrueren. Van de meeste weggevoerde mannen hebben wij documenten, u kunt deze documenten opvragen bij onze stichting.
Bij een bezoek dat enkele bestuursleden van de Stichting Oktober 44 aan Bad Arolsen brachten, bleek dat er van een aantal personen ook een "Effektenumschlag" aanwezig was. Dit zijn de zakjes waar in de persoonlijke eigendommen van gevangenen, die ze bij aankomst in het concentratiekamp moesten afstaan, bewaard werden.
Dank zij de inspanning van enkele bestuursleden van de Stichting Oktober 44 werden nog in 2007 de persoonlijke eigendommen van 30 slachtoffers van de razzia opgespoord en teruggegeven aan nabestaanden. Eén van de twee nog in leven zijnde teruggekeerden kon na meer dan 63 jaar zijn portefeuille weer in handen houden.
Aan deze gebeurtenissen is het gedeelte " de laatste jaren nu" gewijd.
In de gehele Puttense historie is er geen gebeurtenis bekend welke zoveel leed en schade heeft veroorzaakt als deze razzia.
|
